W dniach 17 – 21 maja 2010r. Polski Komitet Światowej Organizacji Wychowania Przedszkolnego OMEP we współpracy ze Stowarzyszeniem Daltoninternational zorganizował wizytę studyjną w szkołach daltońskich w Holandii. Wizyta w Holandii była pogłębieniem wiedzy i doświadczeń zdobytych podczas międzynarodowej konferencji „Koncepcja edukacji daltońskiej”, która odbyła się 22 października 2009 r. w Warszawie.

W projekcie uczestniczyły 23 osoby, byli to wykładowcy wyższych uczelni, dyrektorzy szkół i przedszkoli oraz nauczyciele wychowania przedszkolnego. Uczestnicy wyjazdu mogli poznać najbardziej wyróżniające się szkoły pracujące systemem daltońskim: Szkołę Podstawową „De Twijn” w Utrechcie, Szkołę Podstawową „De Achtbaan” w Amersfoort oraz Szkołę Podstawową „De Leeuwerik” w Leiderdorp. Wstępem do bezpośredniego zapoznania się z systemem edukacji daltońskiej było krótkie seminarium na temat zasad pracy metodą Daltońską, które poprowadzili Roel Röhner i Hans Wenke.

W Holandii obowiązek szkolny obejmuje dzieci od 4 roku życia. Dlatego też wszyscy z dużym zainteresowaniem obserwowali klasy dla dzieci 4 – 5 i 6 letnich, aranżację wnętrz szkolnych oraz organizację zajęć. Mieliśmy też niepowtarzalną okazję obserwowania pracy wg metody Planu Dalton w praktyce, ze szczególnym zwróceniem uwagi na wizualizację współpracy pomiędzy dziećmi. Zachęcani przez dyrektorów szkół zadawaliśmy wiele pytań, na które uczniowie i nauczyciele udzielali wyczerpujących odpowiedzi, oglądaliśmy karty pracy, tablice zadań i podręczniki z których korzystają uczniowie, przyglądaliśmy się pracy dzieci podczas lekcji i zajęć dowolnych.

Przewodnikami po szkołach byli uczniowie starszych klas. Większość z nich płynnie posługiwała się językiem angielskim. W szkole „De Leeuwerik” zasady postępowania wg metody Planu Dalton wytłumaczył nam Damian, 6 letni chłopiec polskiego pochodzenia. Naszą uwagę zwrócił wzajemny szacunek i relacje: uczeń – nauczyciel, nauczyciel – uczeń oraz uczeń – uczeń. Systematyczna praca metodą daltońską pozwala na kształtowanie właściwych relacji społecznych, poczucia obowiązku i odpowiedzialności za swoją pracę, przygotowuje dzieci do samodzielnej, twórczej nauki i pracy.

Nasza wizyta nie ograniczyła się tylko do poznania holenderskich szkół daltońskich. Z dużą przyjemnością zobaczyliśmy dwa duże miasta Holandii – Amsterdam i Rotterdam, Zwiedzaliśmy głównie z perspektywy wody - płynęliśmy tramwajem wodnym po kanałach Amserdamu i statkiem wycieczkowym po jednym z największych portów Europy - Rotterdamie. Również niewielki, zabytkowy Utrecht zrobił na nas olbrzymie wrażenie.. Jednak największą atrakcją turystyczną było zwiedzanie skansenu Zaanse Schans w Zaandam, pełnego nadal pracujących, krytych strzechą wiatraków z 1678 roku. Mogliśmy zaobserwować proces powstawania serów np. typu Gouda czy charakterystycznych, pięknie zdobionych holenderskich sabotów oraz zakupić oryginalne pamiątki. Mieszkaliśmy na terenie zabytkowego kompleksu parkowo – rekreacyjnego w miejscowości Bunnik koło Utrechtu. Zwiedzanie słynnych miast Europy i wieczorne spacery wśród wspaniałej przyrody prowokowały do refleksji i dyskusji na temat otaczającej nas rzeczywistości.

Odwiedziny w szkołach Daltońskich pozwoliły nam dokładniej zrozumieć i docenić metodę pracy opracowaną przez Helen Parkhurst, zobaczyć efekty jakie można osiągnąć dając dzieciom więcej swobody oraz ucząc ich odpowiedzialności za swoją pracę i gospodarowanie czasem. Osobiste przekonanie się o tym, iż metoda ta sprawdza się w pracy z małymi dziećmi będzie inspiracją do wdrożenia systemu daltońskiego w polskich placówkach edukacyjnych.

Urszula Komorowska